Ne Nedir, Dave Eggers

Ülkemizde 2010 yılında Siren Yayınları tarafından Algan Sezgintüredi çevirisiyle okuyucuyla buluşan kitap, binlerce Kayıp Çocuktan biri olan Valentino Achak Deng’in kurguyla harmanlanmış gerçek yaşam hikâyesi.

“Bunu hak edecek hiçbir şey yapmadım ben. Çocuğum ben. Çocuğum.”

Kitap en basit anlatımıyla, 1980 yılında Dinkaların yaşadığı Marial Bai’de doğan Valentino Achak Deng’in Sudan iç savaşı sırasında ailesinden kopuşunu, Etiyopya’ya ulaşabilmek için diğer Kayıp Çocuklarla yaptıkları yürüyüşü, önce Pinyudo, daha sonra Kakuma’da geçirdiği günleri ve Amerika’da mülteci olarak sürdürdüğü yaşamı konu alıyor.

Dave Eggers, Ne Nedir ile sadece Deng’in değil yuvalarından koparılan ve sığınacakları güvenli bir yer bulabilmek için günlerce yürüyen binlerce çocuğun sessiz haykırışlarının sesi oluyor.

“Hiç dehşete kapılmışken gördün mü anneni sen? Hiçbir çocuk görmemeli.”

İç savaş sırasında yapılan baskınlar sonucunda köyleri yakılıp, yıkılan, aileleri gözleri önünde öldürülen ya da kaçarken ailelerinden ayrı düşen çocukların kampa ulaşma çabalarını tüyler ürperten bir anlatımla gözler önüne seriyor Dave Eggers.

“Neredeyse çırılçıplak, çoğu on ikisinden küçük ve tümü silahsız birkaç yüz çocuktuk. Uçak ne demeye bizle ilgilenecekti?”

Bu çocuklar için çok fazla seçenek yok. Her dakika yaşamla ölüm arasında gidip geliyorlar. Kimi zaman sımsıkı sarılıyorlar umuda ve hayata, kimi zamanda tüm acıların, tüm korkuların, tüm eziyetlerin bittiği derin bir uykuya dalmak istiyorlar. Küçücük bedenleriyle, ölümün kurtuluş olduğu, nefes almanın işkence halini aldığı bir hayata tutunmaya çalışıyorlar. Bir yanda açlık, bir yanda hastalıklar, bir yanda vahşi hayvanlar, diğer yanda üstlerine yağan bombalar…

“Bu ülkeye geldiğimde sessiz öyküler anlatıyordum. Öyküleri bana yanlış yapanlara anlatıyordum. Birisi tutup kuyrukta önüme geçtiğinde, beni görmezden geldiğinde, omuz attığında ya da iteklediğinde gözlerimi gözlerine dikiyor, sessizce öykümü tıslıyordum. Anlamıyorsunuz, diyordum. Gördüklerimi bilseniz ıstırabımın üzerine bir şeyler eklemeye kalkmazdınız.”

Achak’ı, kitap boyunca hikâyesini karşılaştığı kişilere sessizce anlatırken dinliyoruz. Evini gasp eden iki saldırgana, onların oğlu olduğunu düşündüğü Michael’a, hastanede ki görevlilere, çalıştığı spor salonundaki müşterilere, kısacası sesini duyuramadığı, varlığını hissettiremediği herkese öyküsünü anlatıyor…

Ne kendi ülkesinde, ne de Amerika’da istediği huzura kavuşamayan Achak, zaman zaman mülteci kamplarını özlerken buluyor kendini. Her şeyin sona ereceğini düşündüğü, hayallerini süsleyen Amerika’da yaşadığı olumsuzluklara karşı daha zayıf, daha savunmasız hissediyor.

“Geldiğimden beri o kadar çok boynum büküldü ki birilerinin bana, “Git buralardan,” türünde bir mesaj iletmek için çırpındığını düşünmeye başladım.”

Dave Eggers’in etkileyici anlatımıyla okuyucuyla buluşturduğu “Ne Nedir” Sudan’ın Kayıp Çocuklarının sesini duymak, onların yaşamlarını anlamak isteyenler için okunması gereken bir kitap.


Dave Eggers & Valentino Achak Deng 


Kakuma Mülteci Kampı

Distopya tarzını sevenlere Dave Eggers’in Çember kitabını da okumalarını öneririm.

Keyifli okumalarınız olsun…

Buket Özsanat
16 Eylül 2017 Cumartesi
0 Yorum

Facebook Yorumları

Site İçi Arama
Anket Tümü
Kitap okumanıza en çok engel olan şey nedir?