Varoluşculuk

Varoluşçuluğun iki türünün olduğunu ve kendisinin Tanrıtanımaz Varoluşçular arasında bulunduğunu ifade eden Sartre'ye göre;

Varoluş özden önce gelir. (Tabi bu sadece insan için geçerli) Önce insan vardır, öz daha sonra oluşur. İnsan kendi kendini seçer ve kendi seçimleri doğrultusunda biçimlenir. İnsan kendi kendini seçerken, aynı zamanda bütün insanları da seçer, bütün insanları seçerken, kendini de seçmiş olur. 

Bu son tanımlama, Sartre'nin düşüncesinin aksine, insanın kendi kendini 'seçememesi' mantığıyla bağdaştı bende. 

Bir yandan çevresel faktörlerin etkilemediği bir seçişten bahsedilirken, diğer yandan bir seçimi tüm insanlar üzerinde etki bırakıyor oluşu ve 'İnsan insanın geleceğidir' diyen Francis Ponge'ye katılıp, diğer yandan bireyselliği ön plana çıkartmak çelişik geldi biraz. 

Belki de ben uzun süredir felsefeden uzak kaldığım için biraz fazla düz mantıkla yaklaştım olaya...

Gerçi kitabın yapı itibariyle, Sartre'nin eleştirilere karşı kendini savunduğu bir konferansın metni olduğu ve 50-60 sayfadan ibaret olduğu göz önüne alınırsa, Sartre ve Felsefesini bu metne dayanarak yorumlamak çok da doğru olmasa gerek. 

Konferansın başlığı ve kitabın orjinal adı 'Varoluşçuluk Bir İnsancılıktır' olmasına rağmen, konferans metninin bu konuyu değil de varoluşçuluğu anlattığını belirtip,  kitabın başlığını değiştirmeyi  uygun bulan, yazarının düşüncelerini önemsemeyen ve biz daha iyi biliriz mantığıyla asıl başlığın yerinde bir başlık olmadığını iddia edenleri de anlamak mümkün değil. 


Çoğu kimse yaptığının sadece kendini bağladığına, yalnızca kendini sorumlu kıldığına inanır. Bu yüzden, "Her koyun kendi bacağından asılır," derler. Kalkıp da onlara, "Ya herkes de sizin gibi yaparsa, o zaman ne olur?" diye sorarsanız, omuzlarını silkerek cevap verirler: "Herkes de böyle yapmaz ki!"

Ne olursa olsun, biz yine de sormalıyız kendi kendimize: "Ya herkes de bizim gibi yaparsa sonu nice olur?"

Yayınevi : Say Yayınları
Sayfa Sayısı : 126

Buket Özsanat
13 Mart 2016 Pazar
899 Görüntülenme

Facebook Yorumları

Site İçi Arama
Anket Tümü
Kitap okumanıza en çok engel olan şey nedir?